İstanbul’da Silüet Onayı Hangi Projelerde Gerekir?
İstanbul’da geliştirilecek bir yapının silüet onayına tabi olup olmadığı yalnızca bina yüksekliğine göre belirlenmez. Parseldeki müstakil yapı adedi, toplam yapı inşaat alanı, yapının görünen yüksekliği, imar planı hükümleri ve parsele özgü kararlar birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle özellikle büyük ölçekli konut, ticaret ve karma kullanım projelerinde silüet gerekliliğinin mimari tasarım ve ruhsat sürecinin başında kontrol edilmesi önemlidir.
En sık karşılaşılan hatalardan biri ise bağımsız bölüm sayısı ile müstakil yapı sayısının aynı şey olduğunun düşünülmesidir.
Silüet Onayında Hangi Ölçütler Dikkate Alınır?
İstanbul İmar Yönetmeliği’nde silüet değerlendirmesi açısından öne çıkan temel eşikler şunlardır:
Müstakil yapı adedi: 30 veya daha fazla
Bir parselde toplam yapı inşaat alanı : 60.000 m²’den fazla
Binanın herhangi bir cephesinden görünen en düşük kottaki bina yüksekliği 60,50 metreden fazla
Yönetmelikte bu özelliklerden en az birini taşıyan yapı veya yapılar için Büyükşehir Belediyesi tarafından silüet onayı zorunluluğu getirilebileceği düzenlenmektedir. Resmî Gazete’de yayımlanan İstanbul İmar Yönetmeliği metninde 30 müstakil yapı, 60.000 m² toplam yapı inşaat alanı ve 60,50 metre yapı yüksekliği eşikleri açıkça yer almaktadır. Resmi Gazete
Buradaki önemli nokta, bu kriterlerin birbirinden bağımsız değerlendirilmesidir. Bir proje 30 yapıdan oluşmasa bile toplam inşaat alanı veya yapı yüksekliği nedeniyle silüet sürecine girebilir.
İBB’de silüet ve kentsel tasarıma ilişkin proje incelemeleri ve görüş süreçleri Mimari Estetik Şefliği tarafından yürütülmektedir.
Bağımsız Bölüm Sayısı Silüet Onayını Etkiler mi?
Bağımsız bölüm sayısı ile müstakil yapı adedi aynı kavram değildir.
Örneğin beş ayrı apartman bloğundan oluşan ve toplam 150 daire içeren bir projede, bağımsız bölüm sayısının 150 olması projenin 30 müstakil yapıdan oluştuğu anlamına gelmez.
Buna karşılık 30 ayrı müstakil villadan oluşan bir projede müstakil yapı adedi kriteri gündeme gelir.
Benzer şekilde az sayıda bağımsız bölüm içeren tek bir bina da yapı yüksekliğinin ilgili sınırı aşması halinde silüet değerlendirmesine tabi olabilir.
Ortak bodrum üzerinde yükselen birden fazla blok gibi daha karmaşık yapılaşma modellerinde ise yapıların “müstakil yapı” açısından nasıl değerlendirileceği, mimari proje ve ilgili idarenin incelemesi üzerinden netleştirilmelidir.
60.000 m² Hesabında Emsal Alanı mı Esas Alınır?
Silüet değerlendirmesindeki önemli konulardan biri de 60.000 m² sınırının nasıl hesaplanacağıdır.
Yönetmelikte kullanılan ifade “bir parselde toplam yapı inşaat alanı”dır. Bu nedenle yalnızca emsale dahil alan üzerinden değerlendirme yapmak yeterli olmayabilir.
Mimari projedeki alan cetveli, toplam yapı inşaat alanı ve emsal dışında bırakılan alanların durumu birlikte incelenmelidir.
Birden fazla yapının bulunduğu projelerde de değerlendirme, yalnızca tek bir blok üzerinden değil, ilgili düzenlemenin öngördüğü şekilde parseldeki yapı veya yapılar topluluğu dikkate alınarak yapılmalıdır.
Bu ayrım özellikle büyük konut siteleri, karma kullanım projeleri ve geniş bodrum alanına sahip projelerde önemlidir.
60,50 Metre Bina Yüksekliği Nasıl Değerlendirilir?
Silüet sürecinde yalnızca proje paftasında yazan toplam yapı yüksekliğine bakılması yeterli değildir.
Yönetmelikte kriter, binanın herhangi bir cephesinden görünen en düşük kotuna bağlı bina yüksekliği üzerinden ifade edilmektedir.
Bu nedenle eğimli parsellerde, farklı yol kotlarından cephe alan yapılarda veya arazi kotlarının önemli ölçüde değiştiği projelerde yükseklik değerlendirmesi özellikle dikkatli yapılmalıdır.
Kesitler, vaziyet planı, arazi kotları ve cephelerden görünen yapı yüksekliği birlikte incelenmelidir.
Eşiklerin Altında Kalan Projelerde Silüet İncelemesi Olabilir mi?
Bir projenin 30 müstakil yapı, 60.000 m² toplam yapı inşaat alanı veya 60,50 metre yapı yüksekliği kriterlerinin altında kalması, parselin bütün silüet ve yükseklik hükümlerinden bağımsız olduğu anlamına gelmez.
Parselin;
yürürlükteki imar planı ve plan notları,
bölgesel yükseklik kararları,
silüet kararları,
koruma hükümleri,
özel proje alanı kararları ve ilgili diğer plan hükümleri
ayrıca incelenmelidir.
Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır:
Bir yükseklik veya silüet kararına uyma zorunluluğu ile İBB’den ayrıca silüet uygun görüşü alma zorunluluğu aynı işlem değildir.
Bu nedenle proje için hangi kurum görüşünün veya onayının gerektiği, parsele ve projeye uygulanabilir hükümlerin birlikte değerlendirilmesiyle belirlenmelidir.
Silüet Değerlendirmesi İçin Hangi Bilgiler Gereklidir?
Bir projenin silüet sürecine tabi olup olmadığını sağlıklı biçimde değerlendirebilmek için ilçe–mahalle ve ada/parsel bilgileri, güncel imar durumu, plan notları, müstakil yapı adedi, toplam yapı inşaat alanı, vaziyet planı, arazi ve yol kotları, bina kesitleri, cephelerden görünen yükseklikler ve varsa bölgesel silüet veya koruma kararları birlikte incelenmelidir.
Bu nedenle yalnızca bağımsız bölüm sayısına veya yalnızca kat adedine bakılarak silüet gerekliliği hakkında karar verilmesi yanıltıcı olabilir.
Silüet Süreci Mimari Tasarımın Hangi Aşamasında Kontrol Edilmeli?
Silüet gerekliliğinin ruhsat başvurusuna yakın bir aşamada fark edilmesi, mimari projede önemli revizyonlara neden olabilir.
Bu nedenle özellikle büyük ölçekli projelerde silüet kriterlerinin;
vaziyet planı, kütle yerleşimi, bina yüksekliği ve kot kararları oluşturulurken değerlendirilmesi daha doğru bir proje süreci sağlar.
VOV Mimarlık olarak silüet değerlendirmesini yalnızca bir kurum başvurusu olarak değil, mimari tasarım, imar koşulları ve ruhsat sürecinin birbiriyle ilişkili teknik bir parçası olarak ele alıyoruz.
İBB Silüet Başvuru Süreci Nasıl İlerler?
Bir projenin silüet değerlendirmesine tabi olduğu belirlendikten sonra proje ve teknik belgeler ilgili başvuru sürecine uygun şekilde hazırlanır.
Başvuruda istenecek belgeler, inceleme yöntemi ve süreç proje özelliklerine göre değişebileceğinden güncel İBB taleplerinin kontrol edilmesi gerekir.
Silüet başvurusu, gerekli belgeler ve kurum inceleme süreci hakkında daha detaylı bilgi için İBB Silüet Süreci Nedir? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Silüet Onayı Gereken Bir Projeniz mi Var?
İstanbul’da geliştirmeyi planladığınız veya ruhsat süreci devam eden projenizin yapı adedi, toplam inşaat alanı, bina yüksekliği, imar planı ve plan notlarını birlikte değerlendirebiliriz.
Proje ve imar belgelerinizi paylaşın; silüet görüşü gerekliliğini, ilgili kurum süreçlerini ve izlenecek teknik yol haritasını proje özelinde değerlendirelim.
Mevzuat kontrol tarihi: 24 Eylül 2026. Yönetmelik, plan kararları ve kurum uygulamaları zaman içinde değişebileceğinden başvuru tarihinde yürürlükte bulunan hükümler ve parsele özgü kararlar esas alınmalıdır.